پوکی استخوان؛ علائم پنهان، تشخیص و پیشگیری از شکستگی
پوکی استخوان بیماری‌ای است که در آن استخوان ضعیف‌تر و احتمال شکستگی بیشتر می‌شود. این بیماری معمولاً تا زمان شکستگی علامت واضحی ندارد؛ بنابراین ارزیابی عوامل خطر و سنجش تراکم استخوان در افراد مناسب مهم است.
درد ناگهانی پشت پس از فعالیت ساده، کاهش قد جدید، بدشکلی ستون فقرات یا درد لگن پس از زمین‌خوردن نیازمند ارزیابی سریع است. این علائم را فقط گرفتگی عضله فرض نکنید.
عوامل خطر پوکی استخوان
- سن بالاتر و یائسگی.
- سابقه شکستگی با ضربه کم یا شکستگی لگن در خانواده.
- مصرف طولانی کورتون و برخی داروها.
- وزن بسیار کم، سیگار، الکل زیاد و کم‌تحرکی.
- بعضی بیماری‌های هورمونی، گوارشی یا التهابی.
تشخیص پوکی استخوان چگونه است؟
سنجش تراکم استخوان DXA در لگن و ستون فقرات روش رایج تشخیص و برآورد خطر شکستگی است. پزشک ممکن است سابقه شکستگی، قد، تعادل، داروها و آزمایش‌های لازم را نیز بررسی کند. نتیجه آزمایش باید همراه عوامل خطر تفسیر شود.
پیشگیری و درمان پوکی استخوان
تغذیه
دریافت کافی پروتئین، کلسیم و ویتامین D مهم است. مکمل برای همه لازم نیست و مقدار آن باید با رژیم، آزمایش و بیماری‌های زمینه‌ای هماهنگ شود.
ورزش
ترکیب فعالیت تحمل وزن، قدرت و تعادل به حفظ عملکرد و کاهش سقوط کمک می‌کند. برنامه مرحله‌ای را در ورزش برای پوکی استخوان ببینید و در افراد مسن از راهنمای تمرین سالمندان کمک بگیرید.
دارو
درمان دارویی براساس خطر شکستگی، تراکم استخوان و وضعیت فرد انتخاب می‌شود. داروها مزایا و عوارض متفاوت دارند و قطع یا تغییر آنها خودسرانه مناسب نیست.
پیشگیری از سقوط
نور کافی، جمع‌کردن فرش لغزنده، بررسی بینایی و داروهای سرگیجه‌آور، کفش پایدار و تمرین تعادل مؤثرند. اگر وسیله کمکی لازم است، استفاده صحیح از عصا و واکر را بیاموزید.
ارتز و ساپورت
ارتز پوکی استخوان را درمان نمی‌کند و استفاده آن باید برای نیاز مشخص باشد. برای مقایسه ویژگی‌ها می‌توانید کمربند طبی نرم، قوزبند آتل‌دار و زانوبند کشکک‌باز را ببینید؛ انتخاب باید با ارزیابی باشد.
پرسش‌های متداول
پوکی استخوان درد دارد؟
اغلب تا شکستگی بی‌علامت است؛ درد جدید پشت یا لگن باید بررسی شود.
آیا پیاده‌روی کافی است؟
مفید است، اما ترکیب قدرت و تعادل برنامه کامل‌تری می‌سازد.
آیا پوکی استخوان درمان می‌شود؟
می‌توان خطر شکستگی را با درمان، تغذیه، ورزش و پیشگیری از سقوط کاهش داد.
مکمل کلسیم برای همه لازم است؟
خیر؛ نیاز باید براساس رژیم و وضعیت پزشکی تعیین شود.
منبع: NIAMS؛ تشخیص و درمان پوکی استخوان.
این مطلب آموزشی است و جایگزین تشخیص یا نسخه پزشکی نیست.